Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφαίνεται σήμερα για τη νομιμότητα των δασμών που επέβαλε ο Αμερικανός πρόεδρος ● Αν τους κρίνει παράνομους, οι εταιρείες που έχουν επιβαρυνθεί διεκδικούν επιστροφές 150 δισ. δολαρίων.

Αντιμέτωπη με επιστροφές εισπραχθέντων δασμών ύψους 150 δισεκατομμυρίων δολαρίων είναι η κυβέρνηση Τραμπ, αν χάσει στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ. Το αμερικανικό δικαστήριο αναμένεται να εκδώσει σήμερα την απόφασή του για μια σειρά αγωγών οι οποίες αμφισβητούν τη νομιμότητα των σαρωτικών δασμών που επέβαλε πέρυσι ο Αμερικανός πρόεδρος. Ο Τραμπ είναι ο πρώτος πρόεδρος που επικαλέστηκε τον Διεθνή Νόμο περί Εκτακτης Ανάγκης Οικονομικών Δυνάμεων, ή IEEPA, του 1977, προκειμένου να επιβάλει δασμούς. Ο νόμος είχε χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν για την επιβολή κυρώσεων σε αντιπάλους των ΗΠΑ ή για το πάγωμα των περιουσιακών τους στοιχείων.

Ο Τραμπ χρησιμοποίησε τον νόμο για να εκβιάσει τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ και να αρπάξει. Επέβαλε δασμούς που σχετίζονται με την IEEPA με δύο τρόπους. Τον περασμένο Απρίλιο, ανακοίνωσε τους περιβόητους «αμοιβαίους» δασμούς σε αγαθά που εισάγουν οι ΗΠΑ από την πλειονότητα των εμπορικών της εταίρων, επικαλούμενος έκτακτη εθνική ανάγκη λόγω των υψηλών εμπορικών ελλειμμάτων. Οι δασμοί αυτοί υποχρέωσαν τους μεγαλύτερους εταίρους των ΗΠΑ σε λίαν δυσμενείς γι’ αυτούς διμερείς εμπορικές συμφωνίες με την Ουάσινγκτον κατά τη διάρκεια του περασμένου καλοκαιριού.

Νωρίτερα, τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 2025, ο Τραμπ επέβαλε δασμούς στην Κίνα, τον Καναδά και το Μεξικό προσάπτοντάς τους ευθύνες για την εισαγωγή της ναρκωτικής ουσία φαιντανύλη στις ΗΠΑ και επικαλούμενος έκτακτη εθνική ανάγκη. Με τον τρόπο αυτό ο Τραμπ παρέκαμψε το Κογκρέσο, το οποίο σε διαφορετική περίπτωση θα έπρεπε να επικυρώσει τους δασμούς.

Ο Τραμπ και οι Ρεπουμπλικανοί ελέγχουν τη σύνθεση του Ανώτατου Δικαστηρίου. Ωστόσο, μετά την ακροαματική διαδικασία του περασμένου Νοεμβρίου –όπου εκφράστηκε σκεπτικισμός τόσο από συντηρητικούς όσο και από φιλελεύθερους δικαστές για το αν ο νόμος ΙΕΕΡΑ παρέχει την εξουσία στον Αμερικανό πρόεδρο να επιβάλλει τους δασμούς–, υπάρχει προσμονή ότι το δικαστήριο θα προχωρήσει στην κατάργηση των δασμών. Παρότι το δικαστήριο δεν έχει ανακοινώσει για ποια ή ποιες από τις υποθέσεις θα εκδώσει την απόφασή του, αρκετές εταιρείες που έχουν πληρώσει τους δασμούς προετοιμάζονται για πιθανές προσφυγές επιστροφής χρημάτων τους. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Υπηρεσίας Τελωνείων και Προστασίας των Συνόρων των ΗΠΑ (CBP), οι δασμοί του Τραμπ έχουν αποφέρει από τις 4 Φεβρουαρίου έως τις 4 Δεκεμβρίου 2025 εισπράξεις 133,5 δισ. δολαρίων. Βάσει των ημερήσιων ρυθμών είσπραξης των τελευταίων τριών μηνών, εκτιμάται ότι σήμερα προσεγγίζουν τα 150 δισ. δολάρια.

Κάποιες εταιρείες προβλέπουν, πάντως, ότι ακόμα και αν το δικαστήριο ακυρώσει τους δασμούς του Τραμπ, ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος δεν θα διευκολύνει τις επιστροφές χρημάτων σε αυτές.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχει και μια τεχνική αλλαγή στα αμερικανικά τελωνεία που αποκαλύφθηκε στις 2 Ιανουαρίου και η οποία μεταφέρει από τον επόμενο μήνα όλες τις επιστροφές δασμών στην ηλεκτρονική διανομή. Η αλλαγή αυτή επισπεύδει τη διαδικασία και δημιουργεί ελπίδες για μια ομαλή διαδικασία καθώς σημαίνει κατά κάποιο τρόπο ότι τα τελωνεία είναι πλήρως προετοιμασμένα να προχωρήσουν με τις επιστροφές χρημάτων εάν το Ανώτατο Δικαστήριο καταργήσει τους δασμούς.

Νομικοί εμπειρογνώμονες τονίζουν από την πλευρά τους ότι οποιαδήποτε διαδικασία επιστροφής χρημάτων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το αν το Ανώτατο Δικαστήριο θα παράσχει οδηγίες σχετικά με τις επιστροφές χρημάτων ή, αντ’ αυτού, θα παραπέμψει τα σχετικά σε κατώτερο δικαστήριο, πιθανώς στο Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κάποιοι επιτήδειοι της Wall Street μυρίστηκαν κέρδος και έσπευσαν να επωφεληθούν. Ηedge funds έχουν αγοράσει για ελάχιστα σεντς στο δολάριο αξιώσεις επιστροφής δασμών από μικρότερες εταιρείες που δεν περίμεναν την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου. Η εταιρεία παιχνιδιών Kids2, για παράδειγμα, η οποία εισάγει τα προϊόντα της από την Κίνα, πούλησε τις αξιώσεις της για τους «αμοιβαίους» έναντι 23 σεντς ανά δολάριο και έναντι 29 σεντς ανά δολάριο για τους δασμούς που σχετίζονται με το εμπόριο φαιντανύλης.

www.efsyn.gr