Συντηρητικοί και φιλελεύθεροι δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ εξέφρασαν σκεπτικισμό για την προσπάθεια του Ντόναλντ Τραμπ να απολύσει τη διοικήτρια της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), Λίζα Κουκ, σε μια υπόθεση που διακυβεύεται η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας. Οι δικαστές έδειξαν στην προχθεσινή δίωρη εκδίκαση της υπόθεσης ότι μάλλον είναι απίθανο να κάνουν δεκτό το αίτημα της κυβέρνησης Τραμπ για άρση δικαστικής απόφασης του περασμένου Σεπτεμβρίου που μπλόκαρε την απόλυση της Κουκ από τον Αμερικανό πρόεδρο.

Κάποιοι από τους δικαστές ζήτησαν εξηγήσεις από τον γενικό εισαγγελέα των ΗΠΑ, Τζον Σάουερ, ο οποίος εκπροσωπεί την κυβέρνηση Τραμπ, γιατί δεν δόθηκε στην Κουκ η ευκαιρία να απαντήσει επίσημα στις αναπόδεικτες κατηγορίες απάτης σε στεγαστικά δάνεια που είχε λάβει παλιότερα. Η κυβέρνηση Τραμπ είχε επικαλεστεί τις κατηγορίες αυτές ως δικαιολογία για την αποπομπή της Κουκ, η οποία όμως τις αρνείται.

Οι δικαστές εξέφρασαν επίσης ανησυχίες για τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει στην οικονομία η απόλυση μιας κεντρικής τραπεζίτριας για πρώτη φορά στην ιστορία της Fed καθώς και για τον αντίκτυπο στην ανεξαρτησία της. Φάνηκαν να ασπάζονται την ιδέα ότι η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας να καθορίζει τη νομισματική πολιτική πρέπει να διατηρηθεί και ότι η διάβρωσή της θα παρουσίαζε πραγματικούς οικονομικούς κινδύνους. Υποστήριξαν ότι εάν υπήρχε κάποια πιθανή ζημιά από τον τρόπο που ενεργεί το δικαστήριο, αυτή θα ήταν να αφήσουν την πόρτα πολύ ανοιχτή στους προέδρους -σήμερα ή στο μέλλον- να απολύουν τους υπεύθυνους χάραξης νομισματικής πολιτικής και με αυτόν τον τρόπο να διαταράξουν πρακτική ενός και πλέον αιώνα, η οποία αφήνει τους κεντρικούς τραπεζίτες ελεύθερους να λαμβάνουν αποφάσεις για τα επιτόκια χωρίς πολιτικές πιέσεις.

Η υπόθεση ξεκίνησε στα τέλη του περασμένου Αυγούστου όταν ο Τραμπ επιχείρησε να απολύσει την Κουκ με επιστολή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επικαλούμενος ισχυρισμούς για απάτη σε στεγαστικά δάνεια, την οποία ανέδειξε ένα «τσιράκι» του, ο διευθυντής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Χρηματοδότησης Στέγασης, Μπιλ Πουλτ. Η Κουκ προσέφυγε κατά την απόφασης του Τραμπ χαρακτηρίζοντας τις εναντίον της κατηγορίες πρόσχημα για να την απολύσει επειδή είχε διαφορετική θέση για τη νομισματική πολιτική.

Ως διοικήτρια της Fed η Κουκ συνεισφέρει στη χάραξη της νομισματικής πολιτικής των ΗΠΑ μαζί με το υπόλοιπο επταμελές διοικητικό συμβούλιο της κεντρικής τράπεζας και τους επικεφαλής των 12 περιφερειακών τραπεζών της Fed. Είχε διοριστεί το 2022 από τον προκάτοχο του Τραμπ, Τζο Μπάιντεν, και είναι η πρώτη μαύρη γυναίκα που υπηρετεί στη θέση. Η θητεία της διαρκεί έως το 2038 και αυτό δεν αρέσει στον Τραμπ, ο οποίος θέλει να έχει το πάνω χέρι στις αποφάσεις της κεντρικής τράπεζας. Στον έναν χρόνο που κυβερνά άσκησε έντονες πιέσεις για τη μείωση των επιτοκίων προβαίνοντας σε αήθεις επιθέσεις κατά του προέδρου της Fed, Τζερόμ Πάουελ, επειδή δεν το έπραξε πιο γρήγορά.

Τον προηγούμενο Σεπτέμβριο η περιφερειακή δικαστής των ΗΠΑ, Τζία Κομπ, που εξέτασε την προσφυγή της Κουκ, έκρινε ότι η προσπάθεια του Τραμπ να την απομακρύνει χωρίς προειδοποίηση ή ακρόαση ενδεχομένως παραβίασε το δικαίωμά της σε δίκαιη δίκη. Απεφάνθη ακόμη ότι οι ισχυρισμοί για απάτη σε δάνεια πιθανότατα δεν ήταν επαρκής λόγος για την απομάκρυνση ενός διοικητή της Fed βάσει του νόμου, σημειώνοντας ότι η φερόμενη συμπεριφορά έλαβε χώρα πριν υπηρετήσει στη θέση της Fed. Η κυβέρνηση προσέφυγε στο Εφετείο, το οποίο όμως απέρριψε το αίτημα αναστολής της εντολής της Κομπ, και η υπόθεση κατέληξε στο Ανώτατο Δικαστήριο το οποίο θα ανακοινώσει την απόφασή του ώς τον Ιούνιο.

Είναι η τελευταία δικονομική διαμάχη που έρχεται στο κορυφαίο δικαστικό όργανο των ΗΠΑ, το οποίο καλείται για ακόμη μία φορά να εξετάσει την αυταρχική θέαση του Τραμπ για τις προεδρικές εξουσίες. Το δικαστήριο πάντως, παρά τη συντηρητική πλειοψηφία 6-3 στη σύνθεση του, όταν συμφώνησε τον περασμένο Οκτώβριο να εκδικάσει την υπόθεση, επέλεξε να αφήσει την Κουκ στη θέση της.

Η κίνηση του Τραμπ εναντίον της Κουκ θεωρείται η πιο σημαντική πρόκληση για την ανεξαρτησία της Fed από την ίδρυσή της το 1913. Μέχρι τώρα κανένας Αμερικανός πρόεδρος δεν είχε επιχειρήσει να εκδιώξει αξιωματούχο της. Η Κουκ δεν είναι η μόνη τραπεζίτρια που βάλλεται από το καθεστώς Τραμπ. Η κυβέρνηση Τραμπ ξεκίνησε αυτόν τον μήνα ποινική έρευνα κατά του Πάουελ για σχόλια που έκανε στο Κογκρέσο πέρσι σχετικά με την ανακαίνιση κτιρίων της Fed, μια κίνηση που ο ο κεντρικός τραπεζίτης χαρακτήρισε πρόσχημα που αποσκοπούσε στον επηρεασμό των αποφάσεων για τα επιτόκια.

www.efsyn.gr