Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Σύμμαχοι περιόρισαν τη συγκέντρωση των μέσων ενημέρωσης στην κατεχόμενη Γερμανία και την Ιαπωνία κρίνοντας ότι αυτή προωθούσε αντιδημοκρατικές ή ακόμη και φασιστικές πολιτικές κουλτούρες. Από αυτήν την προσέγγιση παρέλειψαν ωστόσο εαυτούς. Στις ΗΠΑ, από 50 το 1983, οι εταιρείες που ελέγχουν τη δραστηριότητα στα μέσα ενημέρωσης είχαν μειωθεί ώς το 2011 σε μόλις 20.

Κάποιοι υποστήριξαν τότε ότι η άνοδος του διαδικτύου θα περιόριζε δραστικά τη μονοπωλιακή ισχύ των παγκόσμιων κολοσσών ενημέρωσης εκδημοκρατίζοντας τις ειδήσεις. Αυτό που συνέβη ωστόσο ήταν απλά η μετανάστευση του μονοπωλίου των μέσων ενημέρωσης στους ψηφιακούς χώρους με την παράλληλη προσθήκη εταιρειών ιδιωτικών κεφαλαίων και δισεκατομμυριούχων. Στις ΗΠΑ, πάνω από το 50% των πολιτών ενημερώνεται σήμερα από το διαδίκτυο μέσω του κινητού του τηλεφώνου και των άλλων ψηφιακών του συσκευών. Μόνο το 32% μαθαίνει τα νέα από την τηλεόραση, ο ένας στους 9 από το ραδιόφωνο και μόλις ο ένας στους 14 από έντυπα μέσα όπως οι εφημερίδες και τα περιοδικά.

Σε αυτό το ραγδαία μεταβαλλόμενο περιβάλλον η ιδιοκτησία κορυφαίων ιστότοπων ειδήσεων -και κατ’ επέκταση διαμόρφωσης των πληροφοριών και των ιδεών που φτάνουν καθημερινά σε εκατομμύρια Αμερικανούς- είναι μείζονος σημασίας. Μελετώντας τις επισκέψεις στους κορυφαίους ιστότοπους ενημέρωσης των ΗΠΑ από τον Δεκέμβριο του 2024 έως τον Νοέμβριο του 2025, η FAIR -μια ομάδα παρακολούθησης των μέσων ενημέρωσης- διαπίστωσε ότι πάνω από τις μισές (25 δισεκατομμύρια από ένα σύνολο των 45,6 δισεκατομμυρίων) ήταν προς ειδησεογραφικές ιστοσελίδες οι οποίες ελέγχονται από μόλις επτά οικογένειες ή εταιρικές οντότητες.

1. Οικογένεια Ochs-Sulzberger (New York Times)

Κάτοχος του μεγαλύτερου μεριδίου επισκέψεων (5,54 δισεκατομμύρια) στους ειδησεογραφικούς ιστότοπους των ΗΠΑ είναι οι New York Times. Η οικογένεια των Ochs-Sulzberger είναι ιδιοκτήτης τους από το 1896. Ο έλεγχος των Times έχει περάσει έκτοτε από τέσσερις γενιές, εδραιωμένος από ένα οικογενειακό καταπίστευμα. Θέση προέδρου και εκδότη κατέχει σήμερα ο A.G. Sulzberger. Η εμβέλεια της εφημερίδας -η οποία τηρεί πιστά την παράδοση στήριξης του κατεστημένου και αντίθεσης σε αυτό που θεωρεί υπερβολικά προοδευτικές πολιτικές- έχει επεκταθεί σημαντικά στην ψηφιακή εποχή.

2. Οικογένεια Μέρντοχ (News Corp, Fox)

Με 5,5 δισ. επισκέψεις, η παγκόσμια αυτοκρατορία μέσων ενημέρωσης του δεξιού δισεκατομμυριούχου Ρούπερτ Μέρντοχ καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση. Σε αυτήν περιλαμβάνονται το Fox News, η Wall Street Journal, η New York Post και η βρετανική ταμπλόιντ Sun, οι οποίες κατέχουν συνολικά 82 μέσα ηλεκτρονικής ενημέρωσης. Ολα ανεξαιρέτως υπηρετούν πιστά εδώ και χρόνια δεξιές πολιτικές. Ο Ρούπερτ Μέρντοχ από την πλευρά του διατηρεί σχέση δεκαετιών με τον Ντόναλντ Τραμπ και διετέλεσε στην πρώτη του κυβέρνηση άτυπος σύμβουλος. Παρά τη φιλία τους, ο Τραμπ μήνυσε πριν από λίγο καιρό τη Wall Street Journal για τη δημοσίευση ενοχοποιητικής επιστολής γενεθλίων προς τον Τζέφρι Επστιν με την υπογραφή του, απαιτώντας από την οικονομική εφημερίδα 10 δισ. δολάρια. Οι δυο άντρες φέρονται ωστόσο να δείπνησαν πρόσφατα μαζί στον Λευκό Οίκο.

3. Warner Bros. Discovery (CNN)

Ο όμιλος μέσων ενημέρωσης και ψυχαγωγίας είχε 4 δισεκατομμύρια επισκέψεις αποκλειστικά και μόνο λόγω του CNN. Αποτελεί τον τελευταίο καιρό αντικείμενο σκληρής διαμάχης μεταξύ της Νetflix, η οποία έχει υποβάλει προσφορά εξαγοράς 83 δισ. δολαρίων των μη ενημερωτικών υπηρεσιών, και της Paramount Skydance -ιδιοκτησίας του ιδρυτή της Oracle, ισχυρού υποστηρικτή των Ρεπουμπλικανών και φίλου του Τραμπ, Λάρι Ελισον, καθώς και του γιου του, Ντέιβιντ. Ο βασικός στόχος της δεύτερης είναι η απόκτηση του CNN και του εκτεταμένου δικτύου τηλεοπτικών σταθμών της Warner και η βίαιη αλλαγή της πολιτικής τους κατεύθυνσης προς όφελος του Τραμπ.

Η οικογένεια Ελισον έκανε το μεγάλο «μπάσιμό» της στον κλάδο τον περασμένο Αύγουστο, όταν η Skydance εξαγόρασε την Paramount και μαζί με αυτήν το μεγάλο αμερικανικό τηλεοπτικό και ραδιοφωνικό δίκτυο CBS, το οποίο αναδιαμόρφωσε ιδεολογικά με τον διορισμό της Μπάρι Γουάις στη θέση της αρχισυντάκτριας, την ακύρωση της επιτυχημένης και επικριτικής για τον Τραμπ εκπομπής Late Show With Stephen Colbert και κύμα πολιτικά υποκινούμενων απολύσεων.

4. Apollo Global Management (Yahoo)

Στο Νο 4 βρίσκεται η εταιρεία ιδιωτικών κεφαλαίων Apollo Global Management, που κατέχει τον όμιλο Yahoo από το 2021. Το Yahoo News και το Yahoo Finance, με 16 μέσα ηλεκτρονικής ενημέρωσης, είχαν συνολικά 2,7 δισ. επισκέψεις.

Συγκεντρώνουν κυρίως περιεχόμενο από άλλα ειδησεογραφικά πρακτορεία, με περιστασιακά πρωτότυπα άρθρα, και βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε εξατομίκευση ειδήσεων η οποία στηρίζεται σε αλγόριθμους.

Ο νυν διευθύνων σύμβουλος του Apollo, ο δισεκατομμυριούχος Μαρκ Ρόουαν, δώρισε πρόσφατα εκατομμύρια στους Ρεπουμπλικανούς.

Συμμετείχε επίσης ενεργά στην ανάπτυξη του «Συμφώνου για Ακαδημαϊκή Αριστεία στην Ανώτατη Εκπαίδευση» του Τραμπ, μια πρόταση η οποία θα παρείχε οικονομικά κίνητρα και προνομιακή μεταχείριση σε εκπαιδευτικά ιδρύματα τα οποία συμφωνούν μεταξύ άλλων στον περιορισμό των ξένων φοιτητών, την προστασία του συντηρητικού λόγου και την υιοθέτηση πολιτικών που θεωρούν ότι «η ακαδημαϊκή ελευθερία δεν είναι απόλυτη».

5. Μπράιαν Ρόμπερτς (Comcast)

Με 2,35 δισεκατομμύρια επισκέψεις κατά την περίοδο ανάλυσης, η Comcast είναι μια εταιρεία μέσων ενημέρωσης και τεχνολογίας με εκτεταμένες συμμετοχές μεταξύ άλλων και στα NBC News, CNBC, MSNBC και Today. Οι 4 ειδησεογραφικοί οργανισμοί έχουν συνολικά 127 ιστοσελίδες ή άλλα μέσα ηλεκτρονικής ενημέρωσης. Ο δισεκατομμυριούχος διευθύνων σύμβουλος της Comcast, Μπράιαν Ρόμπερτς, είναι ο μέτοχος που ασκεί τον έλεγχο. Η εταιρεία έχει ενδώσει επανειλημμένα στις απαιτήσεις του Τραμπ, ο οποίος έχει κατηγορήσει αρκετές φορές τα μέσα της για προκατάληψη σε βάρος του. Οι αλλαγές που επιβάλλονται για την ικανοποίηση των απαιτήσεων του Τραμπ είναι γρήγορες και αυστηρές Το MSNBC απέλυσε ή υποβάθμισε έτσι τους πιο προοδευτικούς παρουσιαστές του, οι οποίοι είναι όλοι έγχρωμοι. Ηταν αυτοί που είχαν προκαλέσει τη μεγαλύτερη οργή των διαδικτυακών συμμάχων του Τραμπ. Η Comcast απέδειξε περαιτέρω την υποταγή της στον Τραμπ με μια πρόσφατη δωρεά στη νέα αίθουσα χορού του Λευκού Οίκου.

6. Microsoft (MSN)

Με την 6η θέση στην κατάταξη, η Microsoft, ο τεχνολογικός όμιλος που κατέχει το MSN, έκανε επίσης δωρεά στην αίθουσα χορού του Τραμπ. Οπως και η Yahoo, το MSN είναι ένας αλγόριθμος που αναδημοσιεύει ειδησεογραφικά άρθρα, συγκεντρώνοντας 2,1 δισεκατομμύρια προβολές κατά το χρονικό διάστημα που μελετήθηκε. Δεδομένης της εμμονής της Microsoft με την Τεχνητή Νοημοσύνη, ίσως δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι το MSN έχει αρχίσει να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε αυτόματα δημιουργημένο περιεχόμενο. Δέχεται ωστόσο πυρά για την προώθηση αναξιόπιστων πηγών και τη δημοσίευση κραυγαλέας παραπληροφόρησης. Η ιδιοκτησία της Microsoft κυριαρχείται από θεσμικούς μετόχους, με τον κολοσσό των αμοιβαίων κεφαλαίων Vanguard να κατέχει το 9%. Ο δισεκατομμυριούχος διευθύνων σύμβουλος της Microsoft, Satya Nadella, διατηρεί φιλική σχέση με τον Τραμπ. Οι δύο άνδρες έχουν συναντηθεί και δειπνήσει μαζί σε αρκετές περιπτώσεις, η δε Microsoft συνεισέφερε 1 εκατομμύριο δολάρια στο ταμείο ορκωμοσίας του Τραμπ.

7. IAC (People)

Η IAC Inc. κατέχει πολλά μέσα ενημέρωσης και διαδικτύου, συμπεριλαμβανομένων των κορυφαίων ιστότοπων People και Daily Beast. Συνολικά, αυτοί οι δύο ιστότοποι είχαν 1,9 δισεκατομμύρια προβολές σε διάστημα 12 μηνών. Ο δισεκατομμυριούχος ιδρυτής Μπάρι Ντίλερ είναι πρόεδρος, ανώτερο στέλεχος και ο μεγαλύτερος ιδιώτης μέτοχος της εταιρείας. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο Ντίλερ έχει επικρίνει δημόσια τον Τραμπ σε αρκετές περιπτώσεις. Είναι ο μόνος μαζί με τον εκδότη των New York Times από τους 7 ψηφιακούς ολιγάρχες που το έχει πράξει.

www.efsyn.gr